Książka “Zwierzę rozumne. Zagadnienia podstawowe z filozofii niższych warstw duszy ludzkiej. Perspektywa Arystotelesa i św. Tomasza” Krzysztofa Paczosa

Dzieło K. Paczosa, zawarte w trzech odrębnych woluminach, stanowi spójną całość, zarówno tematyczną, jak i wydawniczą. Prezentuje bogatą problematykę antropologiczną, bazującą na poglądach dwóch mistrzów w dziedzinie filozofii: Arystotelesa i św. Tomasza z Akwinu. Przedstawia też szereg własnych i nowatorskich rozwiązań autora w zakresie metafilozofii czy wręcz metanauki oraz filozofii i teologii tomistycznej. Jest swoistym wykładem realizmu, wspartym na klasycznej metafizyce bytu i  antropologii broniącej jedności duszy i ciała człowieka. Odpowiada na potrzebę sensu i racjonalnych wyjaśnień we współczesnej kulturze. W drodze wiary upatruje cel ostatecznych dążeń i ludzkich oczekiwań.

            Tom pierwszy, zatytułowany Zwierzę rozumne składa się z przedmowy, sześciu rozdziałów i dodatku. Przedmowa wydaje się być esencją zasadniczych poglądów autora. Tutaj czytelnik ma okazję zapoznać się z relacją zachodzącą między metafizyką a antropologią. Drugą autor uważa za wtórną wobec pierwszej, uznając metafizykę za pierwszą i zasadniczą naukę filozoficzną. Autor próbuje dociec, dlaczego jest tak wiele różnic w uprawianiu filozofii w ciągu dziejów  i przedstawia paradygmat tłumaczący ten niewątpilwy fakt. Posługując się zasadą Arystotelesa: quidquid recipitur ad modum recipientis recipitur wyjaśnia, że istnieją różne sposoby odczytywania i opisywania zewnętrznej rzeczywistości. Zmierza do ukazania jedności doświadczenia filozoficznego przez uporządkowanie różnych form jej prezentacji. W rozdziale pierwszym autor przedstawia miejsce człowieka wśród innych bytów, biorąc pod uwagę świat cielesny i duchowy, widzialny i niewidzialny. W kolejnych rozdziałach natomiast uznaje duszę za źródło i podstawowy czynnik życia, którego jest pozbawiona natura nieożywiona. Dusza przysługuje wyłącznie bytom przejawiającym życie. K. Paczos wyróżnia trzy władze duszy, które przysługują poszczególnym bytom w zależności od zajmowanej pozycji w świecie. Do władz tych zalicza: władzę wegetatywną, zmysłową i umysłową. Dokładnie omawia funkcje władz wegetatywnych: odżywianie, wzrost, rozmnażanie; zmysłowych władz zewnętrznych i wewnętrznych, a więc dotyku, wzroku, słuchu, smaku, powonienia, zmysłu wspólnego, wyobraźni, władzy oceny zmysłowej i pamięci, funkcje zmysłowych władz pożądawczych, gdzie omawia uczucia przyjemnościowe, przydatnościowe i ciągi uczuciowe, a także funkcje zmysłowej władzy ruchu. Książkę zamykają rozważania metaantropologiczne ukazujące antropologię w kontekście nauk szczegółowych, filozoficznych i teologicznych wyznaczające jej jako metafizyce szczegółowej swoiste miejsce w realizmie bytowym.

Dostępna wersja: drukowana.
Cena: 40 zł. (z przesyłką)